Dictionary: Wordreference

WordReference is a free online dictionary used by thousands of people all around the world as it involves some of the most important languages in the world: English, Italian, Spanish, French and Portuguese. They are divided into the pairs English-French, English-Italian, English-Spanish, Spanish-Portuguese and English-Portuguese.

Although it might seem that these are not many languages, in fact French, Italian, Spanish and Portuguese represent around 93% of the Romance language speakers in the world, which, as far as I am concerned, is quite a lot.

In 2009, more language pairs were added: English-German, English-Russian, English-Romanian, English-Polish, English-Czech, English-Greek, English-Turkish, English-Chinese, English-Japanese, English-Korean and English-Arabic, but they are still in progress of being finished.

Machine Translation: Google Translator

“Machine translation, sometimes referred to by the abbreviation MT, also called computer-aided translation, machine-aided human translation MAHT and interactive translation, is a sub-field of computational linguistics that investigates the use of computer software to translate text or speech from one natural language to another.” The aim of the Mt is to perform simple substitutions of words in one natural language for words in another. But only that is not possible for a good translation of a text. The reason is that the recognition of whole phrases and their closest counterparts in the target language is needed. To solve this problem nowadays corpus and statistical techniques is starting to be used, with this translation will improve. Current machine translation software often allows for customisation by domain or profession (such as weather reports), improving output by limiting the scope of allowable substitutions. This technique is particularly effective in domains where formal or formulaic language is used. It follows that machine translation of government and legal documents more readily produces usable output than conversation or less standardised text. Improved output quality can also be achieved by human intervention: for example, some systems are able to translate more accurately if the user has unambiguously identified which words in the text are names. With the assistance of these techniques, MT has proven useful as a tool to assist human translators and, in a very limited number of cases, can even produce output that can be used as is (e.g., weather reports). The progress and potential of machine translation has been debated much through its history. Since the 1950s, a number of scholars have questioned the possibility of achieving fully automatic machine translation of high quality.[1] Some critics claim that there are in-principle obstacles to automatizing the translation process. We have been using the google trasnlator for the translation class, and that is why I decided to write this post on it: Google says about their blog that: At Google, we consider translation a key part of making information universally accessible to everyone around the world. While we think Google translate, our automatic translation system, is pretty neat, sometimes machine translation could use a human touch. Yesterday, we launched Google Translator Toolkit, a powerful but easy-to-use editor that enables translators to bring that human touch to machine translation. For example, if an Arabic-speaking reader wants to translate a Wikipedia™ article into Arabic, she loads the article into Translator Toolkit, corrects the automatic translation, and clicks publish. By using Translator Toolkit’s bag of tools — translation search, bilingual dictionaries, and ratings, she translates and publishes the article faster and better into Arabic. The Translator Toolkit is integrated with Wikipedia, making it easy to publish translated articles. Best of all, our automatic translation system “learns” from her corrections, creating a virtuous cycle that can help translate content into 47 languages, or over 98% of the world’s Internet population. Taking that class on translation, one realises that it is one of the best machine translator (at least for English) but of course a knowleadge on the language you are working is needed. But why? Well, Altough it gives a general idea of the translation itself it is necessary to correct the text because the tranaltor is not able to recognize the subejct and sometimes it even confuses some terms. So if you have an idea of the language it is easy to correct them, but if not, if you are not able to see the mistakes the text is quite a disaster. Apart from that I have to say that using the translator is a firt step to end up with a profesional translator. It gives you the general idea, and from that it is possible to improve it. Resources:

• The official Google Blog. Retrieved 20:05 15th April, 2011 From: http://googleblog.blogspot.com/2009/06/translating-worlds-information-with.html
• Wikipedia. The Free Ecyclopedia. 19:35 15th April, 2011 From: http://en.wikipedia.org/wiki/Machine_translation
• Springer. Retrieved 19:15 15th April, 2011 From: http://www.springer.com/computer/ai/journal/10590

GOTZON GARATEREN ATSOTITZEN AURKEZPENA

Hau da Gotzon Garateren atsotitzen corpusari buruz egin dudan aurkezpena:

OROTARIKO EUSKAL HIZTEGIA (SlideShare aurkezpena)

Hau da Orotariko Euskal Hiztegiari buruz prestatu dudan SlideShare aurkezpena:

WORD REFERENCE

Review: MERRIAM WEBSTER’S COLLEGIATE DICTIONARY ONLINE

Merriam-Webster’s Collegiate Dictionary online is a language resource available in the webpage: http://www.merriam-webster.com/. This version online is based on the latest edition of Merriam- Webster’s Collegiate Dictionary.The producer company of the dictionaries, Merriam Webster Inc is a subsidiary company of the Encyclopædia Britannica, Inc.

This dictionary is a very complete language resource. Every lexical item includes the first time the word was used, the historial and etymological origins, orthographical notes, function of the the words and regional varieties.

Merriam Webster’s has 225,000 entries, 115,000 audio pronunciations, 340,000 synonyms and related words and 1,300 illustrations.

What can we find in the dictionary?

There are four different types of dictionaries: the monolingual dictionary, a Thesaurus dictionary, a bilingual dictionary Spanish- English and a Medical Dictionary.

It includes 4 additional sections: word games, word of the day, new words and slang and videos.

a) DICTIONARY: Using the dictionary

In order to look for a word, we have to type the word, we are looking for in the search box. Let’s use the word “light”. The dictionary presents several entries according to different categories such as “noun”, “verb”, “adjectives”, “adverb” etc. In this example there are 219 entries.

The dictionary includes a pronunciation device where the word (in this case “light”) is written in phonetical and phonological symbols and if you click on the audio device, the word can be listened to get a better pronunciation.

Then the dictionary collects different definitions of the word “light”. What is more, it adds words which are synonyms or which are part of the semantic field of “light”. The dictionary also includes different contexts and examples in which, for instance, the word “light” can appear and compounds. It also includes a set of idiomatic expressions and collocations which also define the words.Lastly, there is a list of examples of the words, the origin of the word and its historical review, different synonyms and antonyms and even “rhymes” with a certain word.

b) THESAURUS

The Merriam Webster’s dictionary offers a Thesaurus dictionary, that is to say, a list of words which have share a similarity in their meanings.To look for a word is as simple as typing the word we want to look for in the search box. Take for example, the word: “plant”.After the word (plant), the dictionary shows the different entries it has found. In this example: “plant” as a noun, and “plant”as a verb.

Once we have looked for the word (plant), the first option that appears is the word “plant”with the category of noun. The dictionary offers a definition of the word “a building or a set of buildings for the manufaturing of goods”. Then there are several synonyms and finally related words. A second category is the word “plant” as a verb.

c) SPANISH- ENGLISH DICTIONARY

Again, we have to type the word we are looking for in the search box. In this case, we will choose the word “table”. Then we will press “ENTER” to start the search. Once, the search has finished, the word “table” presents four entries.

The dictionary shows the translation of the word “table”, that is to say “mesa” in Spanish. Then the word is used in a particular context and several examples are used to do it, like “multiplication table”(tabla de multiplicar) or “table of contents”(tabla de materias).

d)MEDICAL

Merriam Webster’s dictionary is a linguistic resource also for medical purposes. It contains thousands of words related to the world of medicine.The way of looking for a word is the same than with the other three dictionaries. We have to type the word in the search box and press “enter”. Let’s look for the word “surgery”.

FOUR OPTIONS MERRIAM WEBSTER’S DICTIONARY

a) WORD GAMES

The Merriam Webster dictionary contributes to the enrichment of the learner’s vocabulary by offering different word games. All of them are thought to be an alternative and dynamic tool which can be used as an entertainment but also as a learning instrument. Basically, the main aims of these games are the improvement of spelling and pronunciation like in the case of the game Bee cubed. Moreover, the word order is one of the main objectives in these games , like L.A. Times Daily Crossword.

b) WORD OF THE DAY

Everyday a new word is added to the dictionary. It helps to the introduction of new lexical items to the English language. The dictionary shows the pronunciation of the word (using the phonetic and phonological symbols). For instance, on the 23, February 2011 the word of the day was “edacious”.
Firstly, these “words of the day” are categorised as “nouns, adjectives, “adverbs” etc… Then, they are defined in a similar way that the “Thesaurus dictionary” uses. Similar meanings and synonyms are selected to define the word.

Secondly, these new words are exemplified with several sentences and it is common the use of a quotation from a literary source to explain whether or not the word can be used in different backgrounds. In addition, this section adds a section called : Did you know? which presents the historical origin of the new word and generally the etymology. Moreover, it describes the distinct meanings which have been atributed to the word through different ages in history.To finish the section, the dictionary offers a family quiz which deals with the word described everyday.

c) NEW WORDS AND SLANG

This section is a group of new words which have been included in the dictionary thanks to the collaboration of the users. The dictionary allows the introduction of new words which are part of “everyday’s life” and also the “most colloquial English”.

d) VIDEOS

This is an alternative and modern tool in which several editors explain the meaning or origin of a word.

IN CONCLUSION

Merriam Webster’s dictionary offers a wide variety of options according to several needs. It is one of the most complete dictionaries because it includes: definitions, synonyms and antonyms, origin and etymology of the words, spelling and pronunciation devices, phonological and phonetic transcriptions and content of use of the words.In the online version, there are four different dictionaries which help several specific needs.

I have done an Slideshare presentation which makes a more deep review about the dictionary. If you click in the link below you could see it:

Information sources

• Merriam Webster’s Collegiate Dictionary online. Available from: http://www.merriam-webster.com/(Accessed 24 February, 2011)
• Merriam- Webster. Available from: http://en.wikipedia.org/wiki/Merriam-Webster . Accessed (24 February, 2011)
• Merriam – Webster’s dictionary review (Amazon). Available from: http://www.amazon.com/Merriam-Websters-Collegiate-Dictionary-Merriam-Websters/dp/0877797099. (Accessed 24 February, 2011)
• Merriam Webster’s dictionary article (Encyclopedia Britannica). Available from: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/376313/Merriam-Webster-dictionary . (Accessed 24 February,2011)

3000 HIZTEGIA (talde lana)

3000 HIZTEGIA da guk aztertuko duguna, horrela hiztegi honek dituen alde positiboak eta negatiboak ikusi ahal izango ditugu. Jorratuko ditugun puntuen artean hiztegiak eskaintzen dituen hizkuntzak, sorreraren gorabeherak eta beste hiztegiekiko konparaketak aurkituko dira. Hau da 3000 HIZTEGIAren orrialdea: http://www1.euskadi.net/hizt_3000/

Hiztegi hau Bostak Bat lantaldearen Adorez sortako itzulpenezko hiztegia da. Lehen argitalpena 1996. urtean egin zen Aurten Bai Fundazioa eta Bass S.L- ren laguntzarekin; lehen bertsioa 2001. urtean eguneratu zen. Hiztegi hau Eusko Jaurlaritzak babesten du eta Euskaltzaindiaren arauen arabera moldatuta dago.

3000 HIZTEGIAk bi hizkuntza erabiltzen ditu: euskara eta gaztelania. Arrazoi honengatik esan dezakegu hiztegi hau elebiduna dela. Hiztegiari alor honetan egin beharreko kritika bat web orrialdeak bilaketak alemanez, frantsesez eta ingelesez egiteko aukera ematen digula da, baina aukera hauek klikatzerakoan baliabidea ez dago eskuragarri.

3000 HIZTEGIAn Euskaltzaindiaren Hiztegi Batua-n (2000.eko abenduko bertsioa, Euskera 45-2) agertzen diren sarrera, azpi-sarrera eta adiera guztiak aurkituko ditugu sarrera eta azpi-sarrera bakoitzari dagozkion erdal kide eta adibideez horniturik.

Bilaketak egiteko modu diferenteak

Hitzen bilaketa egiteko hiztegi honek bide bi proposatzen ditu hizkuntza aukeratu ostean:

Bata, hitzaren bilaketa egitea da. Horretarako hitzari dagokion laukitxoan idatzi behar da bilatu nahi dena, ilun hitza, adibidez. Bestea, hitz zerrenda bat aurkitzea da, horretarako “Aurkitu nahi den hitza eta ondorengoak” jartzen duen laukitxoan idatzi behar dira hitz-zerrendaren hasierako karaktereak edo hitza osorik eta 20 hitzen zerrenda eskainiko da. Honez gain, aurreko zein ondorengo 20 hitzak ikusteko aukera ere izango dugu eta zerrendako edozein hitzen gainean sakatuz gero, hitz horri buruzko informazioa pantailaratuko da. Min hitza sartzen badugu, esaterako, hitz honen aurreko eta ondorengo 20 hitzak alfabetikoki ordanaturik azalduko zaizkigu paperezko hiztegi bat izango balitz bezala. Azalpen honen adibidea ikus daiteke argazki hauetan:

1. aukera:

2. aukera:

 

 

 

 

 

 

Sarrerei buruzko informazioa

Bilatu dugun hitza pantailaren erdian agertuko da. Sarrera bakoitzean kategoria gramatikala agertuko da, bilatutako hitza aditza bada, hiru formatan emango da: partizipioa, erroa eta gerundioa. Honez gain, jakintza arloa (Bot., Zool., Geol., Inform., Hizk., etab.) eta izendapen zientifikoa (otso hitza sartzean Canis lupus, adibidez) ere agertuko dira.

Erdal kideak adieraka sailkatuta eta zenbaki gorriz adierazita agertuko dira, eta adibideak zenbaki urdinez adierazita. Sarrerako aldaera forma onartua ez denean hiru aukera aurkezten dira forma egokia aurkitzeko:

1. Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuan “h.” (hobe) dutenak alboan dute forma onartua.

2. Euskaltzaindiaren Hiztegi Batuan “e.” (erabili) dutenak alboan dute forma onartua. Adibidez, haundi hitza sartzen bada, hiztegiak handi hitza erabiltzeko proposatuko digu.

3. Gainerakoetan ikus-en bidez forma onartu edo estandarragoetara bidaltzen da eta gainean sakatuz forma horretako informazioa eskaintzen da. Esaterako, emon aditza sartzen badugu, eman aditza ikusteko gomendioa ematen digu.

 

Hitzak aurkitzeko moduak

3000 HIZTEGIAN bilaketa bat egitea oso erraza da, behin orrialdean sarturik euskera-gaztelania edo gaztelania-euskera aukeren artean bat hautatu behar dugu eta “hitza“/”palabra” jartzen duen lekuan bilatu nahi dugun hitza idaztea da egin beharreko gauza bakarra, honen ondoren “bilatu“/”buscar” botoia sakatu, eta listo.

Hauek dira 3000 HIZTEGIAk hitzak aurkitzeko eskaintzen dituen hiru modu desberdinak:

1. Hitza txarto idazten bada edo hiztegian ez dagoen hitz bat sartzen bada, sistemak zerrenda bat proposatuko du horietatik bat aukeratzeko eta Buscar/Bilatu botoia sakatuz gero, hitz horri dagokion informazioa pantailaratuko da.

2. Hitz onartuaren aldaera bat idatzita ere, sistema prest dago gura den hitzaren forma desberdinak aurkitzeko. Adibidez, hitza “h” nahiz “h”-rik gabe idatzi arren aldaera zuzena edo estandarra agertuko da, hau da, andi idatzi arren handi forma onartua agertuko da. Berdin gertatzen da hitz elkartuetan gidoiarekin, loturik nahiz banaturik idazten bada. Adibidez arto(-)buru aurkitzeko ondoko aukerak ditu erabiltzaileak: artoburu, arto(-)buru, arto-buru eta arto buru. Denetatik arto(-)buru sarrera agertuko da.

3. Hitzaren lehen hizkiak idazten badira, adibidez buru idazten bada bi sarrera eskaintzen ditu sistemak: buru eta burutu, baina bur, bur-, nahiz bur& idazten bada, hizki horiekin hasten diren hitzen zerrenda bat proposatzen da. Zerrenda horretako hitz bat markatu eta Bidali botoia sakatzean (adibidez buraso) hitz horri dagokion informazioa eskuratuko da (buraso h. guraso).

4. Bilaketa gaztelaniaz egiterakoan, hitza azentuarekin nahiz azentu gabe idatzi daiteke. Modu batera edo bestera bilatuz 3000 HIZTEGIAk hitzaren forma akademikoa aurkituko du; adibidez, cabezon idazten bada pantailan cabezón berba azalduko da. Gauza bera gertatzen da dieresiarekin, bai pingüino idatziz bai pinguino idatziz, 3000 HIZTEGIAk pingüino formara bideratuko du bilaketa.

Beste hiztegi batzuekin konparatuta

Hiztegi honen antzeko beste bat Elhuyar Hiztegia da. Hiztegi honek bilatu nahi dugun euskal edo erdal hitza itzultzeaz gain, aurrizki zein atzizki bat sartuz gero hau darabilten hitzen zerrenda eskainiko digu. 3000 HIZTEGIAk, ordea, ez du baliabide hau eskaintzen.

Adibide bat jartzearren, 3000 HIZTEGIAn buru hitza sartzen bada hiru aukeretatik bat hartzeko proposatzen du hiztegiak, bata gaztelaniazko abad izango litzatekeena, bestea gaztelaniazko cabeza (honen barruan hamaika adiera), eta azkena gaztelaniazko espigar edo granar izango litzatekeena (honen barruan 3 adiera). Elhuyar Hiztegian buru bilatuz gero, aukerak askoz ere ugariagoak dira: hamalau adiera desberdin eskaintzen dizkigu hiztegiak, eta honez gain, lexi eta lokuzio ugari azpizarrera moduan ere.

Ikus dezakegunez hiztegi biek eskaintzen dituzten baliabideak nahiko antzekoak dira; hala ere, bi hiztegiak erabili ditugu eta gure ustez Elhuyar Hiztegiak ematen dituen itzulpenak eta sarrera aukerak 3000 HIZTEGIAk eskaintzendituenak baino hobeak dira, aurrizkien eta atzizkien baliabidea izateaz gain.

3000 HIZTEGIA Labayru Ikastegiak interneten eskuragarri duen hiztegiarekin ere konpara dezakegu. Hiztegi honen sarrera orrian euskera/gaztelania edo castellano/euskera hiztegien artean aukeratu behar da, eta bietako bat hautatu dugunean bilaketa egiteko hiru modu proposatzen dira: “berbea osorik“/”palabra completa“, “-(e)tik hasita“/”comienza por” eta “daukala“/”contiene“. Hiru modu hauen artean aukeratzeko ideia ona dela pentsatzen dugu eta 3000 HIZTEGIAk ez daukan baliabide bat da. Labayru Hiztegian buru hitza “berbea osorik” aukeraren barruan bilatzen badugu hamar adiera azaltzen dira, baina 3000 HIZTEGIAn ez bezala buru-rekin aurki daitezkeen hainbat eta hainbat hitzen, lokuzioen, etab.-rren zerrenda bat daukagu eskuragarri.

Laburbilduz, 3000 HIZTEGIA kontsulta azkar eta ez oso sakon bat egiteko egokia izango litzateke. Baina gure ustez, sakonagoa, zehatzagoa eta kalitate handiagokoa den bilaketa bat egiterako orduan beste hiztegi mota batzuetara jo beharko litzateke; Orotariko Euskal Hiztegia adibidez, hiztegi egokia da bilaketa espezializatuagoak egiteko. Orotariko Euskal Hiztegiaz aparte aipatutako beste bi hiztegiak (Elhuyar eta Labayru) ere nahiko onak dira horren espezializatuak ez diren bilaketak egiteko, baina bai bilaketa sakonak eta kalitatezkoak egin ahal izateko.

Iturriak:

• 3000 Hiztegia (2003). Kontsultatua: 2011ko martxoa. Orrialdea: http://www1.euskadi.net/hizt_3000/indice_e.htm
• 3000 Hiztegia (2008). Wikipedia, Entziklopedia askea. Kontsultatua: 2011ko martxoa. Orrialdea: http://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=3000_hiztegia&oldid=735416.
• Non zer, Karmel Aldizkaria. Kontsultatua: 2011ko martxoa. Orrialdea: http://www.karmelaldizkaria.com/upload/pdf/karmel-2008-1.pdf
• 3000 hiztegia Android-en (2010), Sustatu, Mikel Olasagasti Uranga. Kontsultatua: 2011ko matxoa. Orrialdea: http://sustatu.com/1290361966
• Elhuyar Hiztegia (2004). Kontsultatua: 2011ko martxoa. Orrialdea: http://www.euskara.euskadi.net/r59-15172x/eu/hizt_el/index.asp
• Labayru Hiztegia (2008). Kontsultatua: 2011ko apirila. Orrialdea: http://zerbitzuak.labayru.org/diccionario/hiztegiasarrera.asp

Egileak: Ainhoa Causo, Jone Flores eta Leire Zamalloa

Dictionary, Encyclopedia and Thesaurus (The free dictionary)

This free dictionary by Farlex is not a common dictionary. It also contains an Encyclopaedia and a Thesaurus (“a reference work that lists words grouped together according to similarity of meaning containing synonyms and sometimes antonyms, in contrast to a dictionary, which contains definitions and pronunciations.”) It is available for everybody in this web direction: http://www.thefreedictionary.com/. This dictionary is very useful due to its completeness. The main source of TheFreeDictionary’s general English dictionary is Houghton Mifflin’s premier dictionary, the American Heritage® Dictionary of the English Language, Fourth Edition. This authoritative work is the largest of the American Heritage® dictionaries and contains over 200,000 boldface terms and more than 33,000 written examples. The Fourth Edition also incorporates more than 10,000 new words. Containing 260,000 entries, the general dictionary is augmented with Collins English Dictionary – Complete and Unabridged, and is enhanced by 30,000 illustrations, an audio pronunciation feature, etymologies, abbreviations, biographical entries, and more. Definitions are accompanied by usage examples from classic works of literature, courtesy of The Free Library. Additionally, translations to Spanish, French, German, and Italian are provided by HarperCollins and feature contemporary vocabulary and expressions—including everyday terms relating to business, computing, current events, tourism and many other topics. Applications:This dictionary is very complete and it has a lot of different applications related with the vocabulary. Among the different free tools for surfers we have:

• Word lookup for browser
• Word of the day
• Add to Google toolbar
• Add to My Yahoo®
• Add to my favourites
• Help
• Feedback

And for webmasters:

• Free content for websites
• Linking to the Dictionary
• Dictionary lookup box
• Script word lookup
• Partner with us

We have the English Language Forum, we also have the chance to construct my word list, there are two playgames one called hangman which is very interesting as it helps youto enrich your vocabulary and another one called the spelling bee which helps you to improve your listening skills and the match up which is very helpful with the synonyms “Match each word in the left column with its synonym on the right. When finished, click Answer to see the results”. Waht’s inside the Dictionary/Thesaurus? : This applications is divided in : -Free:

• Medical dictionay
• Legal dictionary
• Financial dictionary
• Acronyms
• Idioms
• Encyclopaedia
• Wikipedia encyclopaedia

-Suscription:

• Hutchinson Encyclopedia

A very curious part of this Free Dictionary is that you can also look up for anrticles aprt from words and if you do not remember exactly what you are trying to find you have the chance to search it by writing “starts with”, “ends with” and “text”. But this Dictionary, Encyclopedia and Thesaurus is not only used for “English-related” purposes. We also have the chance to look up things in these languages:

More Languages:

• Spanish dictionary

• German Dictionary

• French Dictionary

• Italian Dictionary

• Arabic Dictionary

• Chinese Dictionary (S)

• Polish Dictionary

• Portuguese Dictionary

• Dutch Dictionary

• Norwegian Dictionary

• Greek Dictionary

• Russian Dictionary

• Turkish Dictionary

Customize your home page: TheFreeDictionary.com now allows you to create your own personal homepage by adding and removing, dragging and dropping, and “using or losing” existing content windows. In addition, you can add your own bookmarks, weather information, horoscope, and RSS feeds from anywhere on the web. Curiosities: When entering The Frre Dictionary’s home page we have the chance to read the article of the day, to read what is on the news today, how important is today’s date (this day in history and today’s birthday), to read our Horoscope and the quotation of the day which is a very famous sentence of the day form an important character of the history and of course the weather. All of them very helpful, but as it has been mentioned above all these applications can be modified. RESOURCES:

• Dictionary, Encyclopedia and Thesaurus. The free dictionary by Farlex. Retrieved March 10th 09:10, 2011: http://www.thefreedictionary.com/.
• Delicious. Retrieved March 10th 09:30, 2011. http://www.delicious.com/
• Wikipedia, The free encyclopedia. Retrieved March 10th 09:45, 2011. http://en.wikipedia.org/wiki/Thesaurus

Elhuyar hiztegiaren azterketa

Egileak: Naroa Perez eta Esti Blanco

Guk aukeratutako hiztegia Elhuyar hiztegia da, . Erreportaia honen hasieran Elhuyar fundazioari buruzko informazioa eskainiko dugu eta ondoren, kasu praktiko baten bidez, hiztegi honek dakartzan hobekuntza eta alde positibo denak azalduko ditugu. Elhuyar Fundazioak hizkuntza-baliabideak eta tresnak on line jarri zituen Interneten 2008. urtean. Web gune honen bidez, hizkuntzalariek, irakasleek, teknikariek eta, oro har, gizarteak Internet bidez ikusgai izango dute Elhuyar Fundazioak hizkuntza-zerbitzuen arloan lantzen dituen proiektu, zerbitzu eta produktuak. Elhuyarrek eskaintzen dituen zenbait zerbitzu eskuratu ahal izango ditu erabiltzaileak Internet bidez, besteak beste, hauek: hiztegi-kontsulta eleaniztuna, hiztegien plugin-ak deskargatu, telefono mugikorrerako euskara-gaztelaniazko hiztegi murriztua eskuratu, hizkuntza-kontsultak egin… Erabiltzaileek parte hartzeko modua ere bada honakoa, Hizkuntza Zerbitzuen blog-aren bitartez. Elhuyar Fundazioko I+G+B sailean egiten diren ikerketek ere leku berezia dute web gunean. Martxan jarritako ikerketa-ildo eta proiektuen informazioa emango du web guneak, eta argitaratutako artikulu guztiak kontsultagai jarri dira. Horrez gain, ikerketa-proiektuen emaitza diren baliabide eta tresnetara sarbide zuzena egongo da atari honetan: zientzia eta teknologiaren corpusa (berriki handitu da, eta kontsulta-aukera zabalagoa eskaintzen du), CorpEus (Internet euskarazko corpus gisa kontsultatu eta ustiatzeko tresna), OpenTrad (kode irekiko itzultzaile automatikoa) eta Elebila (euskarazko bilatzailea). Hiztegiak 85.000 sarrera inguru ditu bi atalen artean eta 120.000 adiera. Kopuru horiek berek adierazten digute hiztegiaren norainokoa. Izan ere, sarrera-kopuruari begira, bistan da ez garela oinarrizko lan batez ari, premia behinenak soilik asetzeko asmoz taxutua. Bi hizkuntzen masa lexiko esanguratsua bildu da, askotariko beharrak kontutan hartzearren. Hartara, lexiko arrunta eta orokorra landu da, historikoa zein gaur egungo lexiko ‘hiritartua’; horrekin batera terminologia teknikoak ere badu lan honetan bere tokia, guztira hirurogeita zazpi jakintza alorretako hitzak bildu direlarik. Ordainak ematerakoan, atal batean zein bestean ahalbait sinonimo gehien eskaintzen saiatu dira. Hau zuzenean euskalkien tratamenduekin dago. Euskalkiek euskara estandarrean tokia behar dutela aspaldi da euskaltzaleen artean onartua. Horrenbestez, gaztelaniazko hitzen ordain zerrendan euskalki-hitzak ere sartu dira, euskalki-markarik gabe sartu ere. Euskara-atalean berriz, direlako hitz horiek zein euskalkitakoak diren adierazita dago, dagokion markaren bidez. Bilatu nahi dugun hitzen euskal nahiz erdal ordaina eskuratzeaz gain beste baliabide bat ere eskaintzen digu aztergai dugun internet bidezko hiztegi honek. Aurrizki zein atzizki bereko hitzen zerrenda eskaintzen digu bertan azaldutako pausoak jarrituz gero. Baliabide hau oso baliagarria da hizkuntzak lantzen dituenarentzat corpus nahiko osoa eskuratzeko aukera baitago esfortzu handirik egin gabe. Esaterako, -tasun atzizkidun hitzen corpusa lortu nahi badugu (%tasun) idatziko dugu bilatzailean eta berehala zerrenda luze bat azalduko zaigu: Aurrizkiaren kasuan berdin jokatuko genuke, (des%) idatzi ostean honakoa lortuko genuke: Hemendik aurrera, kasu praktikoarekin hasiko gara. Askotan, itzulpenak egiten dihardugunean, hurrengo estiloko zenbait arazo topatzen ditugu: hitz baten erabilera ezberdinak, polisemia, aditz lokuzioak etab. eta honek itzultzeko konponbide argiak aurkitzea ez da horren erraza izaten.

Laburbilduz, elhuyar hiztegiak ondorengo ezaugarriak ditu:

- Elhuyar Fundazioa 1972an sortu zen elkartea dugu, teknologia bultzatzen eta euskera indartzen diharduena.

- Elhuyar hiztegia 2006an argitaratu zen, baina 2008az geroztik dago interneten eskuragarri.

- Hiztegi elebiduna da, itzulpenak gazteleratik euskarara edo euskaratik gaztelerara egiten direlarik.

- Paperean ingeles-euskera eta euskera-ingeles hiztegia ere badago.

Adibide moduan hurrengoa jarriko dugu:

Elhuyar

Testu bat itzultzen gaudela beharbada “ezin ikusia” jarri nahi dugu eta ez dakigu gazteleraz hau zelan esaten den edo itzulpenik zehatzena zein den. Beste itzultzaile batzuetara joz gero, “ikusi” jarri eta “ver” azalduko litzateke besterik gabe. Elhuyar hiztegian begiratuz gero aldiz, “ikusi” sartu eta 6 emaitza ematen dizkigu: lehenengo biak aditzak dira zentzu hertsian baina beste bi aditz lokuzioak dira eta azken biak aldiz, esamoldeak. Lehenengo sarreraren barruan, aditz horrek har ditzakeen esanahi ezberdinak agertzen dira (irudian ikus daitekeenez). Lehenik eta behin “ver” esanahia azaltzen da, hau baita erabiliena, eta honen ondoren “opinar, juzgar”; “comprender, darse cuenta” ; “examinar, inspeccionar” ; “visitar, ir a ver”; “soportar, aguantar, padecer, sufrir” eta “tolerar” hurrenez hurren. Esanahi ezberdin bakoitzari adibide bat eskaintzen zaio, zalantzarik egotekotan esanahi zehatz edo erabileraren inguruan zalantza horiek argitu ahal izateko. Ondoren, hurrengo lokuzioak agertzen dira: – ez ikusi/ikusia/ikusiarena egin – ezin ikusi – ikusi arte – ikusteko modukoa izan Hauetariko bakoitzean sakatuz gero, hitz hauen azalpenera eramango gintuzke, eta honek aberastasun itzela ematen digu. Hiztegi zaharragotan, edo beste mota bateko hiztegietan beste barik, ez da horrelako lokuziorik topatzeko aukerarik ematen, hitz baten ordezko ezberdinak ematen dira beste hizkuntzan eta hori da dena. Testuinguru edo “collocation” ezberdinetan ikusteko aukera ematean, itzultzaile eta orokorrean hizkuntza baten erabiltzaile baten lana izugarri errazten da. Aipaturiko arrazoi hauek guztiak direla eta, Elhuyar hiztegia da gure ustetan hiztegirik onena euskera-gaztelera itzulpenak burutzeko, bi noruntzetan (euskeratik gaztelerara eta gazteleratik euskerara) ondo funtzionatzen duelako eta bere erantzunak ez direlako mugatzen ordezko hutsera, baizik eta erabilera ezberdin eta esamolde ezberdin anitz ematen ditu. Gainera, corpusa edo atzizkien bitartez topatzeko aukera ere bere neurrian baloratu beharra dago, izan ere, gu bezalako filologoentzat, berebiziko garrantzia daukate horrelako tresnek.

LOTURAK:

“Nor Gara”. Elhuyar fundazioa (2009). Retrieved 11:14, March 20, 2011 from:  http://www.elhuyar.org/es/Nor-gara

Elhuyar Fundazioa. (2011, Martxoa 3). Wikipedia, Entziklopedia askea. Retrieved 08:23, Martxoa 29, 2011 from: Elhuyar fundazioa

Waliño J., Garcia E.”Euskerak teknologia berrien aurrean daukan erronka”.Soziolinguistika Klusterra 2010. Retrieved 11:18, March 25 2011 from: http://www.soziolinguistika.org/eu/node/1301

Labayru hiztegiaren azterketa

Labayru Ikastegiak euskal kulturaren ondarea berreskuratu eta barriro gizarteratzeko lanean dihardu joan dan 30 urteotan (1977tik). Horretarako hainbat arlo landu izan ditu: ikerketa, irakaskuntza, itzulpengintza, herri-ondarearen bilketa, euskeraren erabileraren normalizazino planak, etnografia.

Hamabi kidek osotutako Artezkaritza, hauxe da Ikastegiko jaurtze sail gorena, hamabietatik bat Artezkaritzaburua da. Ikastegiaren ibilbidea bideratu eta zaintzea, Ikastegiaren egitarauak eta ekintzak onartzea dira bere helburu nagusiak.

Helburu nagusiak Euskal Herriaren kultur balioak garatu eta eguneratzearen alde izango diran zereginai ekin eta zerbitzuak eskintzea da.Bere eginbeharretariko bat euskal kulturaren berarizko balioak aintzat hartu eta euroi aurrera eragitea dala jasoten da. Hain aberatsa eta bakarra dan kultura hau asko prezietan dala erakusteko gogoa gogoratzen da bertan.

 

EZAUGARRIAK ETA ZERBITZUAK

Euskera-gaztelania ereduko hiztegia da. Bertan, bizkaiera eta Batua uztarturik datoz, Bizkaieraren lexikoa finkatzeko lehenengo saio orokorra dugu. Euskaltzaindiaren hiztegi batuaren ildotik osoturik dago eta lexiko batuaren corpusa ugaltzeko ahaleginaz mamindu da. Hitzen sinonimo aukera ezin hobea dakarkigu, Euskera biziaren ondarea eta tradizio idatziaren ekarria bertan islatuta ditugularik. 60.000 sarrera nagusi eta 90.000tik gorako adiera ditu.

DATU- BASEA

Gaur egungo beharrizanak kontuan hartuta, Labayru Hiztegia  teknologia barrietara ekarri dute, erabiltzaileari kontsulta-hiztegi arin eta eroso bat eskaintzeko. Online formato horretan, hiztegiotan batutako hitzak edota esamoduak modu errazean bilatu daitezke; horretaz gain, norberak bere ekarpenak eta iradokizunak ere egin leikez web orrian ipini duten buzoiaren bidez. Hiztegiaren ezaugarririk bereizgarriena dan horri ere eusten dio: Bizkaiera eta Batua uztarturik dakarz.

LIBURUTEGIA

Labayru Ikastegiaren egungo Euskal Biblioteka 1970ean sortu zen. Hasiera bateko asmoa Euskal Herriaren eta euskal kulturaren ganeko produkzio guztia batzea eta sailkatzea izan zan.

Labayru Ikastegiko Euskal Biblioteka aberastasun handiko gunetzat hartzen da euskal bibliografiaren arloan. Hogeta hamazortzi urte igaro dira sortu zenetik, eta ordurik hona beharrerako lagun eta diru-baliabide ugari eskaini zaio. Euskal kulturaren aditu eta ikerlarientzat emoten du aukerarik zabalena; eta horreek guztiak gura dabenean gerturatu daitezke.

 HITZ BILAKETAK

 Hiztegi bi ditugu kontsultarako: Labayru Hiztegia ( euskera-gaztelania) eta Diccionario Labayru (castellano-euskara). Lehenengoa aukeratuz gero, hau ageriko zaigu:

 

  

Labayru Hiztegian zaudela, hutsik dagoen laukian aurkitu nahi duzun hitza idatzi behar da; ez badakizu zehatz zelan idazten den, nahiko izango duzu bertan hasierako silaba bat edota bi idatzita, -(e)tik hasita dalako berez datorren bilaketa-modua. Gero, bilatu botoia sakatu eta badago.

Bilaketa-modu horretaz gainera,  beste bilaketa-modu bi ere baditugu, berbea osorik eta daukala deritxenak. Lehenengoa hautu ezkero, zuzen joango zara tekleatu duzun berbara; bigarrena erabili ezkero,  idatzi duzun silaba hori daukaten berba guztien zerrendak agertuko zaizkizu.

Kontuan euki atzizki, aurrizki, artizki edo konposizio-hizkiren bat bilatu nahi baduzu, aurretik edo atzetik gidoia duelarik egin behar duzula.

 

 

 Zeuk zehaztutako bilaketa-baldintzak betetzen dituen hitzak erakutsiko dizkizu programak. Zerrenda horretako berba bakoitxari sakatu ezkero, horren gaineko azalpen linguistiko osoa eukiko duzu, esanguren arabera atondurik.

Esangura bakotxak bere kategoria gramatikala ekarriko du, adiera-zenbakiaren ostean; behar denean, marka estilistikoaz, zehaztapen tematikoaz eta izen zientifikoaz be hornituta etorriko da, ordena horretan etorririk.

 

 

Esanahi bakotxari dagozkion ordainak azpian pilaturik ikusiko dituzu. Horren atzean, sarrera-hitzari dagokion ohar edo azalpen semantiko zein gramatikalen bat ere irakurriko duzu. Eskumako aldean, hitz nagusiari lotutako lokuzioak edo azpisarrerak ere kontsultagai daude; hauen fitxak ikusi nahi izan ezkero, sakatzea baino ez daukazu. 

Eta azkeneko lerroan, sarrera-hitzaren sinonimorik garrantzitsuenak ageri dira alfabetikoki. 

• ADIERA ZK. | KAT. GRAM. | MARKA ESTILIST. | ZEHAZT. TEMATIKOA | IZEN ZIENTIFIKOA
• ORDAINAK
• OHARRAK
• SINONIMOAK

Adibideen erabilpena oso aberatza da hiztegi honetan, nabari da egituratzeko orduan erabilitako corpusa oso zabala izan dela. Hona hemen adibide bat:

BIZKAIERA ETA BATUA ( BIALTZE-OHARRAK )

Labayru Hiztegiak euskera baturako onarturik dauden hitzekin batera, bizkaiera idatzirako finkatu diran hitzak ere badakartza. Bizkaiera eta batua erregistroetako hitz baliokideak botoi baten bidez loturik daude hiztegi online honetan.

Konturako, burdi bizkaierazko hitzak gurdi batuzko berbakidera eramango zaitu jasoa botoiari sakatuta; eta beste erara ere bardin-bardin, hau da, gurditik burdira joan zaitezke lotura-botoi hori erabilita.

 

 

ESTEKAK

Labayru Ikastegia / Hiztegia Online http://zerbitzuak.labayru.org/diccionario/hiztegiasarrera.asp

Labayru Hiztegia Online, Bizkaiera eta Batua uztarturik. Bildua: maiatzak 6, 2011. Orrialdea: (pdf formatuan) http://zerbitzuak.labayru.org/diccionario/laguntza.pdf

Diccionario completo Labayru online. KULTURKLIK (euskadi.net). Bildua: maiatzak 6, 2011. Orrialdea: http://www.kulturklik.euskadi.net/lang/es/labayru-hiztegia-online-osatuta-diccionario-labayru-completo-online/

Bizkaiera ardatz duen hiztegia. Azpeitiko euskara patronatua (erabili.com). Bildua: maiatzak 6, 2011. Orrialdea: http://www.erabili.com/zer_berri/berriak/1148996185

Labayru hiztegiaren aurkezpena (slidesharen) (2011/05/03). WordPress. Bildua: maiatzak 6, 2011. Orrialdea: http://1ekarrie.wordpress.com/2011/05/03/labayru-hiztegiaren-aurkezpena-slideshare/